4 listopada 2025 r. Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej z morskich farm wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy wprowadzają kompleksowy pakiet rozwiązań mających na celu usprawnienie i przyspieszenie realizacji inwestycji offshore wind w Polsce, w tym liczne uproszczenia proceduralne oraz zmiany w systemie wsparcia.
Aukcyjny system wsparcia dla offshore wind
Jedną z kluczowych zmian jest odejście od indywidualnych decyzji Prezesa URE na rzecz aukcyjnego mechanizmu przyznawania wsparcia w formie kontraktów różnicowych (CfD) w tzw. drugiej fazie rozwoju morskiej energetyki wiatrowej. Do udziału w aukcjach dopuszczane są wyłącznie projekty o odpowiednim stopniu zaawansowania przygotowawczego, co ma ograniczyć ryzyko blokowania systemu przez inwestycje niedojrzałe i zwiększyć skuteczność realizacji wyłonionych przedsięwzięć.
Ustawa przewiduje również aukcję interwencyjną w 2026 r., która może zostać uruchomiona w przypadku braku rozstrzygnięcia pierwszej aukcji planowanej na 2025 r., aby zachować ciągłość inwestycyjną sektora. Dodatkowo, w toku prac parlamentarnych wprowadzono zasadę, zgodnie z którą jeden wytwórca może złożyć ofertę tylko dla jednej morskiej farmy wiatrowej zlokalizowanej w obrębie danego obszaru.
Rozliczenia CfD i waloryzacja
Nowelizacja wprowadza także możliwość rozliczania ujemnego salda kontraktów różnicowych w walucie euro, co odpowiada realiom finansowania projektów offshore i ogranicza ryzyko kursowe. Zmieniono również mechanizm waloryzacji ceny gwarantowanej energii, wprowadzając bardziej precyzyjne zasady jej aktualizacji. Ustawodawca doprecyzował ponadto zasady rekompensowania strat w przypadku redysponowania morskich farm wiatrowych, w szczególności w sytuacjach, gdy operator systemu nie zapewnia pełnego wyprowadzenia mocy do sieci.
OPRO i uproszczenia dla innych OZE
Poza sektorem offshore, ustawa obejmuje również rozwiązania horyzontalne dla OZE. W szczególności wprowadzono obowiązek opracowywania map potencjału odnawialnych źródeł energii oraz możliwość wyznaczania obszarów przyspieszonego rozwoju OZE (OPRO), dla których przewidziano skrócone i uproszczone procedury administracyjne. Wyznaczanie takich obszarów będzie odbywać się w oparciu o obowiązujące dokumenty planistyczne, z uwzględnieniem dostępnej infrastruktury sieciowej, lokalizacji terenów przemysłowych oraz wyników konsultacji społecznych. W tym zakresie nowelizacja realizuje obowiązki wynikające z dyrektywy RED III.
Spółdzielnie energetyczne i prosumenci lokatorscy
Ustawa rozszerza również ramy funkcjonowania energetyki obywatelskiej. Zniesiono ograniczenie, zgodnie z którym spółdzielnie energetyczne mogły działać wyłącznie na terenach wiejskich – obecnie mogą one powstawać także w miastach. Jednocześnie wzmocniono pozycję prosumenta lokatorskiego, w tym wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, umożliwiając lokalizowanie instalacji OZE nie tylko na budynkach mieszkalnych, lecz także na innych obiektach, takich jak garaże czy wiaty. Rozszerzono również katalog dopuszczalnych sposobów wykorzystania środków pochodzących z nadwyżek energii, m.in. na potrzeby remontowe. Rozwiązania te mają sprzyjać rozwojowi lokalnej produkcji energii odnawialnej i realnie obniżać koszty energii ponoszone przez mieszkańców, samorządy i przedsiębiorców.
