Ustawa z 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym oraz niektórych innych ustaw została ogłoszona 15 czerwca 2026 r.
pod pozycją 781. Regulacja zmieniła harmonogram wdrażania reformy
planistycznej, w tym przesunęła do 31 sierpnia 2026 r. kluczowe terminy związane
z planami ogólnymi gmin i dalszym stosowaniem dotychczasowych studiów
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Celem przesunięcia jest umożliwienie gminom dokończenia prac nad planami
ogólnymi i ograniczenie ryzyka luki planistycznej. Przygotowanie planu wymaga
zebrania danych, konsultacji, uzgodnień i oceny zgodności z przepisami, a wiele
samorządów sygnalizowało trudności z dotrzymaniem wcześniejszego terminu.
Dodatkowy czas nie usuwa jednak obowiązku uchwalenia planu ani problemów
organizacyjnych i kadrowych.
Wpływ braku planu ogólnego na inwestycje wymaga precyzyjnego
przedstawienia. Nie oznacza on automatycznego wygaśnięcia istniejących
miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ani zatrzymania
wszystkich przedsięwzięć. Istniejące plany miejscowe nadal stanowią podstawę
lokalizacji inwestycji na objętych nimi obszarach. Największe znaczenie plan
ogólny ma dla uchwalania nowych planów miejscowych oraz wydawania nowych
decyzji o warunkach zabudowy po zakończeniu okresów przejściowych.
Po pełnym wdrożeniu reformy:
- nowe decyzje o warunkach zabudowy będą musiały pozostawać
zgodne z planem ogólnym i co do zasady dotyczyć obszarów
uzupełnienia zabudowy, z wyjątkami przewidzianymi ustawą,
nowe akty planowania przestrzennego będą musiały uwzględniać
ustalenia planu ogólnego, w tym gminne standardy urbanistyczne
i strefy planistyczne, - projekty OZE i infrastrukturalne mogą podlegać różnym reżimom
lokalizacyjnym zależnie od rodzaju inwestycji, mocy, przepisów
szczególnych i istnienia miejscowego planu; nie każdą inwestycję
można więc oceniać wyłącznie przez pryzmat decyzji WZ.
Nowelizacja przewiduje zróżnicowane terminy wejścia w życie poszczególnych
zmian. Część przepisów zaczęła obowiązywać 1 lipca 2026 r., inne zostały
powiązane z 1 września lub 1 października 2026 r. Przy analizie konkretnego
postępowania konieczne jest ustalenie, który przepis przejściowy znajduje
zastosowanie i czy sprawa została wszczęta przed czy po właściwej dacie.
Inwestorzy powinni monitorować stan prac planistycznych w konkretnej gminie,
treść projektu planu ogólnego oraz istniejące plany miejscowe. Samo
ogólnokrajowe przesunięcie terminu nie gwarantuje, że określony teren zachowa
możliwość zabudowy na dotychczasowych zasadach. Wczesne zgłaszanie uwag
do projektu planu może mieć kluczowe znaczenie dla przyszłej lokalizacji
inwestycji.
