W świetle trwających prac nad nowelizacją uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy coraz bardziej realne staje się, że wiele z umów zawartych dotychczas w formule B2B lub innych umów cywilnoprawnych może zostać zakwestionowanych i przekwalifikowanych na umowy o pracę. Zgodnie z projektowanymi przepisami inspektor pracy ma zyskać możliwość stwierdzenia istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, bez konieczności kierowania sprawy do sądu.
Choć celem reformy jest wzmocnienie ochrony pracowników, to dla wielu przedsiębiorców takie zmiany mogą wiązać się z bardzo poważnymi konsekwencjami podatkowymi i składkowymi.
Główne ryzyka i skutki podatkowo-składkowe
Zmiana formy opodatkowania (PIT)
W ramach współpracy B2B często stosowany jest podatek liniowy 19% lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Taka forma opodatkowania bywa korzystna, zwłaszcza dla jednoosobowych działalności gospodarczych.
W przypadku przekwalifikowania współpracy na umowę o pracę dochód przestaje być przychodem z działalności gospodarczej i staje się przychodem ze stosunku pracy. Oznacza to konieczność opodatkowania według skali podatkowej (12% lub 32%), zamiast podatku liniowego lub ryczałtu.
W praktyce może to prowadzić do konieczności dokonania korekt rozliczeń podatkowych za wcześniejsze lata oraz dopłaty podatku, jeżeli organy podatkowe zakwestionują sposób opodatkowania przychodów osiąganych w ramach B2B.
Składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (ZUS)
W modelu B2B obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne spoczywa zasadniczo na kontraktorze, który prowadzi działalność gospodarczą.
Po przekwalifikowaniu umowy na umowę o pracę ciężar ten przechodzi na pracodawcę. Może on zostać zobowiązany do zapłaty pełnych składek i to zarówno w części finansowanej przez pracodawcę, jak i pracownika.
Co istotne, roszczenia w tym zakresie mogą dotyczyć nawet okresu do 5 lat wstecz, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Skala obciążeń finansowych może być zatem bardzo znacząca.
Ryzyko w zakresie VAT, kosztów uzyskania przychodów i leasingu
W ramach działalności gospodarczej kontraktorzy często korzystają z możliwości:
- odliczania podatku VAT,
- rozliczania kosztów uzyskania przychodów,
- amortyzowania środków trwałych,
- rozliczania leasingów (np. samochodów, sprzętu IT).
Po przekwalifikowaniu umowy na umowę o pracę powyższe mechanizmy przestają mieć zastosowanie. Może to skutkować:
- utratą prawa do odliczeń VAT,
- brakiem możliwości dalszej amortyzacji,
- koniecznością korekty wcześniej dokonanych rozliczeń.
W konsekwencji zarówno firma, jak i osoba dotychczas współpracująca w ramach B2B mogą zostać zobowiązane do zapłaty dodatkowych należności podatkowych.
Skutki dla pracodawcy i odpowiedzialność regresowa
Dla firmy korzystającej z usług kontraktora B2B przekwalifikowanie umowy na umowę o pracę może oznaczać bardzo wysokie koszty finansowe. W grę bowiem wchodzą:
- zaległe składki ZUS,
- zaległe podatki,
- odsetki za zwłokę,
- ewentualne sankcje administracyjne.
W skrajnych przypadkach łączna kwota zobowiązań może sięgać setek tysięcy złotych.
Dodatkowym problemem jest fakt, że decyzja inspektora pracy może podlegać natychmiastowemu wykonaniu, nawet jeśli pracodawca zdecyduje się ją zaskarżyć. Próby dochodzenia regresu wobec kontraktora (np. zwrotu części podatku lub składek) bywają natomiast skomplikowane i nie zawsze skuteczne.
Jak się zabezpieczyć?
Aby ograniczyć ryzyko związane z ewentualnym przekwalifikowaniem umów, warto rozważyć:
- przeprowadzenie audytu umów B2B i cywilnoprawnych,
- ocenę, czy faktyczny sposób wykonywania współpracy nie nosi cech stosunku pracy,
- konsultację z prawnikiem lub doradcą podatkowym w zakresie ryzyk podatkowo-składkowych,
- wdrożenie procedur dokumentujących niezależność kontraktorów (np. wielu klientów, samodzielna organizacja pracy),
- świadomy wybór formy współpracy przy zawieraniu nowych umów.
Posiadamy duże doświadczenie w ocenie skutków podatkowych i prawnych współpracy B2B (dla obu stron umowy).
Zachęcamy do kontaktu – pomożemy ocenić ryzyko i bezpiecznie przygotować się na możliwe zmiany.
